İsrailin Qəzzada törətdiyi soyqırımı və kütləvi qətliam qurbanlarından 18 min nəfərinin cəsədini dəfn edən dəfn işçisi Yusif baba Fələstin tarixinin ən dəhşətli faciələrindən birinin şahididir.
Az.shafaqna.com xəbər verir ki, 65 yaşlı qəzzalı kişi çatlamış əllərində bel tutaraq İsrailin aramsız və amansız bombardmanları nəticəsində hissələrə parçalanmış cəsədləri Qəzza zolağının cənubundakı Xan Yunis şəhərinə bir-bir gətirildikcə dəfn edib. Qəbiristanlıq o qədər dolub ki, artıq yeni cəsədlərin dəfn edilməsi çətinləşib.
Dəfn edilən cəsədlərin əksəriyyətinin adı olmayıb, çünki qəbirlərdə İsrailin aramsız bombardmanları nəticəsində parça-parça olmuş insan qalıqları yerləşib.
“Cəsədləri ağır şəraitdə, kütləvi məzarlarda, ayrı-ayrı qəbirlərdə və xəstəxanaların daxilində, görünməmiş təzyiq və çox sayda ölüm halı şəraitində dəfn etdik”, – o bildirib.
Yusif baba deyib ki, İsrail bombardmanlarının şiddəti səbəbindən bir dəfə cəmi bir çuxurda 15 cəsədin dəfninə rəhbərlik edib.
2005-ci ildən məzarlıqda işləməyə başlayan Yusif baba üçün İsrail səbəb olduğu qətliamlar həyatının ən ağrılı və acılı dövrlərinə çevrilib.
“Müharibə zamanı 17 minlə 18 min arasında fələstinlinin cəsədinin dəfninə rəhbərlik etmişəm”, – o deyib.
İsrail ordusu 2023-cü ilin oktyabrından bəri Qəzza zolağını xarabalığa çevirən amansız müharibə zamanı, böyük əksəriyyəti uşaqlar və qadınlar olmaqla, təxminən 73,650-dən çox günahsız fələstinlini qətlə yetirib, 174,620-dən çox Qəzza sakinini isə yaralayıb.
Kütləvi dəfn
Yusif baba öz çiyinlərinə düşən bu ağır işinə səhər saat 6-da başlayır və bəzən gün batandan sonra da işləməyə davam edir.
O, bəzən primitiv alətlərdən istifadə edərək qəbirləri əllə qazır, İsrail bombardmanlarının yaratdığı dağıntılar arasından daş və plitə qalıqlarını toplayaraq qəbirləri bərpa etməyə və şəhidlərə ehtiram göstərməyə çalışır.
“Vəziyyət dözülməz həddə çatıb. İsrail blokadası səbəbindən qəbir tikmək üçün material, kəfən və alət yoxdur”.
“İsrailin bombardmanlarının aktiv fazası zamanı hər gün 50-100 fələstinlinin cəsədini dəfn edirdik. İndi bu rəqəm azalsa da, qəbiristanlıq hələ də cəsədləri qəbul edir”.
O, ötən il İsrailin xəstəxanaya tətbiq etdiyi mühasirə zamanı Xan Yunisdəki Nasser Xəstəxanasının ərazisində müvəqqəti məzarda təxminən 550 cəsədi dəfn etdiyini xatırlayır.
İsrailin iki il davam edən hücumları zamanı Qəzzadakı fələstinlilər qurbanlarını dəfn etmək üçün yaşayış məhəllələrində, həyətlərdə, toy salonlarında və idman stadionları və meydançalarında müvəqqəti kütləvi və fərdi məzarlar yaratmağa məcbur olublar.
Qəzza Hökumətinin Media Ofisinin məlumatına görə, İsrail ordusu hətta anklavdakı 60 qəbiristanlıqdan 40-nı dağıdıb və 1 000-dən çox fələstinlinin cəsədini oğurlayıb.
Ofis həmçinin bildirib ki, İsrailin hücumlarında öldürülən 529 fələstinlinin cəsədi xəstəxanaların daxilindəki kütləvi məzarlardan çıxarılıb. Bundan əlavə, dağıdılmış binaların dağıntıları altında hələ də 10 minə yaxın cəsəd qalır.
Atəşkəsə baxmayaraq, İsrail hələ də Qəzzanı blokadada saxlayır.
Dəfn səsləri
Yusif baba işçi və resurs çatışmazlığı səbəbindən tək işləyir, cəsədlərin yuyulması, kəfənlənməsi, dəfn edilməsi və sənədləşdirilməsi işlərini də özü həyata keçirir.
O deyir ki, baş verən hər şeyi mobil telefonu ilə sənədləşdirib.
“Bəzən cəsədləri daş, plitə və sement olmadan, yalnız torbalardan istifadə edərək dəfn etmişəm”, – 1988-ci ildə və son hücumlar zamanı İsrailin hücumlarında iki dəfə yaralanan Yusif baba bildirib.
Onun üçün ən ağır anlardan biri 2025-ci ilin iyul ayında baş verib. İsrailin fasiləsiz hücumları fonunda o, konkret ailələr üçün nəzərdə tutulmuş fərdi qəbirləri açaraq təxminən 1 270 cəsədi dəfn etməyə məcbur olub.
O, həmçinin nitq qabiliyyəti olmayan bir qadını və onun dörd övladını dəfn etdiyini xatırlayıb.
“İki ay sonra naməlum qalıqların olduğu bir torba dəfn edilmək üçün mənə gətirildi. Mən onu həmin yerdə dəfn etdim”.
O bildirib ki, küçələrdə və dalanlarda tapdığı, kimliyi müəyyən edilməyən və İsrail ordusu tərəfindən eybəcər hala salınmış cəsədləri dəfn etməyə məcbur olub. Onların bəzilərini heyvanlar didmişdi.
Bu faciəli səhnələr səbəbindən Yusif baba gecələr gördüyü bəzi görüntüləri unuda bilmir.
“Bəzi gecələr heç yata bilmirəm”, – deyib. “Dəfn mərasimlərinin, qışqırıqların və mərmi səslərinin sədası beynimdə dayanmır”.
